Önce terimleri ayıralım
Günlük dilde “şahıs şirketi” denilen yapı çoğunlukla gerçek kişi adına yürütülen şahıs işletmesidir. Limited şirket ise ayrı tüzel kişiliği bulunan bir sermaye şirketidir. Bu yazıdaki karşılaştırma bu iki yapı arasındadır; kollektif veya komandit şirketleri kapsamaz. Tek başınıza çalışmanız, mutlaka şahıs işletmesi kurmanız gerektiği anlamına gelmez.
Temel farklar
| Konu | Şahıs işletmesi | Limited şirket |
|---|---|---|
| Yapı | Gerçek kişi adına faaliyet | Ayrı tüzel kişilik |
| Kazanç vergisi | Gelir vergisi esasları | Kurumlar vergisi esasları |
| Asgari sermaye | Limited şirketteki gibi sermaye eşiği yok | 50.000 TL |
| Ortaklık | Bu yapı tek kişi üzerinden yürür | Bir veya birden çok ortak olabilir |
| İşletmeden para çekmek | İşletme ve kişisel hareketler yine ayrı izlenmeli | Ortak cari hesabı, ücret ve kâr dağıtımı ayrı işlemlerdir |
Sadece vergi oranına göre karar vermeyin
Bir işletmede ciro yüksek olsa da kâr düşük olabilir. Bu yüzden karşılaştırmayı satış tutarı üzerinden değil, tahmini yıllık net kazanç ve işletme sahibinin kişisel para ihtiyacı üzerinden yapmak daha anlamlıdır. Kuruluş masraflarını, düzenli muhasebe giderlerini, çalışan planını ve ileride ortak alıp almayacağınızı aynı tabloda değerlendirin. Asgari sermaye de kuruluş için ödenen bir hizmet bedeli değildir.
Sorumluluk ve işleyiş
Şahıs işletmesinin borçları gerçek kişiyle bağlantılıdır. Limited şirkette ayrı tüzel kişilik bulunması ise her durumda kişisel sorumluluğu ortadan kaldırmaz; kamu borçları, müdürlük görevi ve verilen şahsi teminatlar ayrıca değerlendirilir. “Limited kurarsam hiçbir borçtan sorumlu olmam” varsayımıyla hareket etmeyin.
Karar için hazırlayacağınız bilgiler
- Önümüzdeki 12 ay için tahmini satış, gider ve net kazanç.
- Ortak sayısı ve yatırım ihtiyacı.
- Yurt içi/yurt dışı müşteri dağılımı.
- Çalışan, stok ve ofis planı.
- İşletmeden kişisel kullanım için çekilecek tutar.
Bu bilgilerle iki yapının kuruluş ve devam maliyetlerini birlikte karşılaştırabiliriz.